Vrede als gewoonte – of als waarschuwing?
We leven in het jaar waarin we 80 jaar vrede herdenken. Al klinkt “vieren” bijna wrang. Want zijn we vrede niet zó gewoon geworden, dat we blind zijn voor de signalen van polarisatie, verdeeldheid en extremisme die opnieuw aan de oppervlakte komen?
Sommigen lijken het zelfs een geschikt moment te vinden om de sfeer van de jaren 30 terug te halen. Inderdaad, die jaren eindigden met economische vooruitgang, maar tegen welke prijs? De rekening werd betaald in de gruwel van de jaren 40.
Wie zijn geschiedenis kent, kijkt met open mond
Wie de geschiedenis kent, kan alleen met verbijstering toekijken hoe extreemrechts en extreemlinks opnieuw terrein winnen. Polarisatie is terug van weggeweest, en veel mensen beseffen niet hoe gevaarlijk dat is. “Woke” lijkt voor sommigen een progressieve beweging, maar wie beter kijkt, ziet er soms dezelfde beklemmende moraal in terug als die van vroeger — alleen met andere woorden.
Het vrije woord, vrijheid van denken, en democratische waarden: het zijn géén vanzelfsprekendheden. Dat leer je uit de geschiedenis, als je bereid bent écht te kijken.
Mijn persoonlijke klik: van afstand tot waardering
Ik ben mijn hele leven gepassioneerd geweest door geschiedenis, vooral die van de Tweede Wereldoorlog. Toch keek ik jarenlang met een zekere afstand naar het verzet. Misschien was dat de geest van de jaren 70 en 80. Of misschien kwam het door mijn grootvader, die beweerde dat hij verzetslid was, maar van wie ik later ontdekte dat hij zich pas op het allerlaatste moment aansloot — toen het gevaar allang geweken was.
De laatste jaren veranderde dat. Met de opkomst van figuren als Trump, Poetin, Vlaams Belang en andere extremen, groeide mijn waardering voor de mensen die wél hun nek uitstaken. Die weerstand boden. Die weigerden te zwijgen.
De definitieve klik kwam er toen ik de laatste woorden van verzetshelden hoorde. Sindsdien weet ik: hun strijd mag nooit vergeten worden.
Geen links verhaal – maar een Limburgs eerbetoon
Hoewel ik vrijwilliger ben bij de organisatie Laatste Woorden, is deze website daar volledig onafhankelijk van. De bedoeling is niet om een “links” verhaal te brengen, want het verzet was geen exclusief links project. Het was een beweging van mensen met verschillende overtuigingen, uit alle lagen van de samenleving.
Het rood van deze website staat dan ook niet voor politiek, maar voor Limburg. Samen met wit en geel vormt het de kleuren van de Limburgse vlag — een bewuste keuze, als eerbetoon aan de streek én haar verzetshelden.
Het doel: een gezicht voor elke held
Het werk aan deze website is nog lang niet af. Vele verzetslieden — vrouwen én mannen — wachten nog op hun plek. Een correcte, eerlijke en toegankelijke website, met waar mogelijk een foto van elke verzetsheld, is mijn ultieme doel.
Het is een traag werk, soms eenzaam, maar ik doe het graag. Voor hen. Voor de strijders van de vrijheid.
Zwijg niet.
80 jaar vrede: besef wat dat betekent. Vecht ervoor, elke dag opnieuw. En vooral: zwijg niet.
Want het zijn niet de schreeuwers die de Trumps van deze wereld aan de macht brengen. Het zijn de zwijgers. Door weg te kijken. Door niets te zeggen. Door te laten begaan.
Laat dat de les zijn van deze herdenking.