Beoordeling

Dit boek verscheen in een tijd waarin collaboratie vaak werd vergoelijkt en het verzet in de marge werd geduwd. Wie zich verdiept in de achtergrond van de familie van de heer Bouveroux, begrijpt al snel vanuit welk perspectief dit werk is geschreven. De kern van het boek laat zich eenvoudig samenvatten: het verzet wordt neergezet als een gevaarlijke, bijna criminele beweging die zogenaamd ‘onschuldige’ mensen aanviel—lees: collaborateurs. Het resultaat is een schrijnend eenzijdig verhaal, dat gepubliceerd lijkt zonder grondig of kritisch bronnenonderzoek. Wie een boek schrijft over een beladen onderwerp als dit, hoort de achtergronden van beide zijden te belichten. Bouveroux doet dat niet. Zijn benadering is niet nieuw. In de documentaires van Maurice De Wilde stond hij al bekend om zijn neerbuigende houding tegenover Limburgers, die hij afschilderde als naïef, en verzetsleden die hij net niet als idioten bestempelde.

Met de kennis en openheid van vandaag zou een boek als dit onmogelijk nog door de beugel kunnen. In alle eerlijkheid: als Bouveroux dit nu zou publiceren, zou hij figuurlijk met pek en veren uit de VRT worden gezet. Maar goed—wie collaboratie nog steeds wil verheerlijken, zal dit waarschijnlijk een meesterwerk vinden.

Samenvatting

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in bezet België een oorlog in de oorlog gevoerd. Na de Duitse inval in de Sovjetunie pleegden de kommunistisch geïnspireerde partizanen moord na moord op leden en sympatisanten van de kollaboratie. Van de Vlaamse provincies had de partizanenterreur de grootste omvang aangenomen in Lim burg. Aan de lopende band werden hoofdzakelijk VNV’ers neerge schoten. Met alle mogelijke middelen probeerde het VNV een einde te maken aan de moorden. Zijn politieke tegenstander, de SS DeVlag, ging een stap verder en reageerde prompt met tegen terreur. Nadat de Belgische Justitie en de Duitse politiediensten volkomen passief waren gebleven tegenover het politiek geweld, ging tijdens de laatste bezettingsmaand ook het VNV over tot kontraterreur. In de dagen en weken na de bevrijding werd Limburg opnieuw gekonfronteerd met een golf van moorden op echte en vermeende kollaborateurs. Zo werden op de binnenkoer van de Tongerse gevangenis vijf aangehouden VNV’ers zonder vorm van proces door partizanen neergeschoten. Tijdens bezetting en be vrijding werd Limburg bovendien geteisterd door een steeds verder om zich heen grijpend banditisme. Na de oorlog werden zes grote benden ontmaskerd. Toen kwam aan het licht dat heel wat partiza nen naast politieke moorden ook kriminele roofmoorden en overvallen hadden gepleegd.