Beoordeling

Met de pen als wapen fileert Johan Anthierens de schandelijke manier waarop zij die hun leven riskeerden voor onze vrijheid, nadien werden verraden door de macht. Politici en vooral katholieke zuilwachters herschreven het verleden met vrome leugens en handige vergetelheid. Wie de juiste connecties had, trok aan de touwtjes; wie geen lange arm had, werd opgeofferd. Het dossier-Lapasse is geen gesloten hoofdstuk maar een open wonde: een schoolvoorbeeld van hoe men tot vandaag de geschiedenis blijft vervalsen om schuld wit te wassen en verantwoordelijkheid te ontlopen.

Samenvatting

De portemonnee hiernaast droeg de Oostduinkerkenaar Leopold Ureel bij zich toen hij op vrijdag 8 september 1944 door een Duits commando op straat doodgeschoten werd. Er zat een in vier gevouwen briefje van twintig frank in, enkele muntstukken, een crucifix van een rozenkrans en een schapulier. Ureel had zes kinderen, die de portemonnee bewaren als een relikwie.

Het drama van Oostduinkerke is bekend door de commotie rond Irma Laplasse. Welk aandeel had zij in het bloedbad dat die septemberdag aan zeven verzetsmensen de kop kostte?

Tot vandaag ging in Vlaanderen alle belangstelling – en sympathie – uit naar deze op 30 mei 1945 wegens verklikking geëxecuteerde boerin.

In Zonder vlagvertoon onderzoekt Johan Anthierens de argumenten en de beweegredenen van haar verdedigers. Die voorsprekers blijken het over een emotionele boeg te gooien, met veronachtzamen van de feitelijke gegevens.

Anthierens vertelt ook het verhaal van de Harelbeekse verzetsman Albert Vandamme, socialist in hart en ziel, die door een partijgenoot aan de Duitsers werd uitgeleverd en in Dachau de dood vond. De ‘partijmachine nam de verklikker in bescherming, liet weduwe Vandamme en haar twee kinderen over aan hun lot. Om met Lamme Goedzak te spreken: de partij proostte op de ‘altijddurende onnozelheid’ van dappere dromers zoals Tijl Uilenspiegel en Albert Vandamme.

In dit boek wordt in twee gevallen om rekenschap gevraagd.